Historyczne epoki

06 Dziki Zachod High Chapparal - Wild West in High ChapparalW Ameryce Północnej żyły setki indiańskich plemion. Osadnicy europejscy zajmowali ich ziemie tuż po zejściu na brzeg. Do dwudziestego wieku znaczna część tych terytoriów została zajęta pod wypas bydła hodowanego na wielkich ranczach, obsługiwanych przez kowbojów. Niektórzy Indianie żyją nadal po dawnemu, na wydzielonych obszarach, w rezerwatach. Pozostali żyją w społeczeństwie jak inni Amerykanie. Wiele plemion przemierzało prerie ze stadami bawołów. Polując, Indianie przywdziewali często skóry innych zwierząt. To przebranie kryło ich, a zapach skóry mylił przyszłe ofiary. Groty ich strzał lekko nacinano, by nie wypadła z ciała zwierzęcia. Najlepsi Indiańcy myśliwi potrafili niepostrzeżenie podkraść się do upatrzonego zwierzęcia. Kowboje natomiast pracowali w wielkich farmach – ranczach. Największe stada bydła liczyły nawet piętnaście tysięcy sztuk. Kowboje doglądali stad na koniach. Należały one zazwyczaj do właściciela rancza, ale siodło było własnością kowboja. Większą część swego pracowitego życia kowboje spędzali w siodle. Indianie prowadzili czynne walki z kowbojami. Właściciele rancz zajmowali terytoria zamieszkałe od wieków przez Indian. Siłą spychali Indian i stada ich bawołów poza obszar rancz. Indianie w odwecie napadali na rancza. Ciekawostką jest, że Indianie nazywali mianem „dymiących kijów” zapałki produkowane przez kowbojów.

wpid-czy-implanty-to-wspolczesny-wynalazek-ad8f80a4e966c10101dbdb3178a7e5eaPrzy wynalazkach należy na samym początku wspomnieć o dość interesującym obrazie a raczej rysunku z tysiąc osiemset drugiego roku, który ośmiesza lekarza – Edwarda Jennera. Wynalazł on sposób ratowania ludzi przed śmiertelną chorobą – ospą. Wstrzykiwał pacjentom zarazki podobnej, lecz nie śmiertelnej choroby zwane ospą krowią. Jednak wówczas ludzie nie wierzyli w szczepienia ochronne. W naszych czasach stosuje się szczepienia, aby zapobiec plagom różnych chorób, a najbardziej popularne szczepienie jest przeciw wszędobylskiej grypy. Około stu trzydziestu lat temu uczony Karol Darwin zraził do siebie ludzi, ponieważ sprzeciwiał się opowieści biblijnej, że Bóg stworzył ziemię i wszystko co na niej jest, w ciągu sześciu dni. Darwin twierdził, że środowisko ziemskie podlega stałym zmianom. Zwierzęta i rośliny muszą się przystosowywać do warunków życia, by przetrwać. Jedne gatunki wymierają, te zaś które potrafią się przystosować – żyją nadal. Darwin przytoczył wiele przykładów procesu, zwanego ewolucją. Jeden z darwinowskich przykładów ewolucji pochodzi z jego studium o ptakach z wyspy na Oceanie Spokojnym. Odkrył on, że podobne ptaki wykształciły inne dzioby do jedzenia odmiennych rodzajów pokarmu. Teraz poruszę kwestię energii atomowej. Paliwo atomowe zastosowano w elektrowniach po raz pierwszy około sześćdziesięciu lat temu. W wypadku wycieku następuje silne zatrucie środowiska, nawet powietrza. Wielu ludzi obawia się tego i demonstruje przeciw elektrowniom atomowym.

Obchody_rocznicy_odkrycia_5337325Ludzie nie zawsze chętnie przyjmowali nowe wynalazki i odkrycia. Oto kilka ważnych lub pożytecznych, które początkowo nie zyskały uznania. – Amerykanka Amelia Bloomer zaprojektowała spodnie dla kobiet w roku tysiąc osiemset pięćdziesiątym trzecim. W owych czasach elegancko ubrane kobiety nosiły obfite suknie. Uważano, że spodnie mogą nosić tylko mężczyźni. Działo się to sto lat przed wejście w modę damskich spodni. W roku tysiąc sześćset trzydziestym Galileusz wydał książkę potwierdzającą odkrycia Kopernika, że Ziemia i inne planety obracają się wokół Słońca. Rozgniewało to zwierzchników Kościoła katolickiego. Uważali oni, że to Ziemia jest środkiem wszechświata, zaś słońce i inne planety obracają się wokół niej. Oskarżono Galileusza o kłamstwo i uwięziono. Został zmuszony odwołać swoje poglądy; żył potem w odosobnieniu, pod nadzorem. Maszyny napędzane silnikami parowymi zastosowano w wielkich gospodarstwach rolnych i w przemyśle w początkach XIX wieku. Każda maszyna zastępowała kilku robotników, wielu więc traciło prace. Dochodziło do buntów. Często w czasie buntu robotniczy usiłowali zniszczyć maszynę parową. Ludzie ujrzeli pierwszy obraz telewizyjny przed radioodbiornik. Zostały one wyposażone w urządzenie do odbioru sygnałów telewizyjnych. Tylko nieliczni widzieli pierwsze czarno-białe obrazy. Ukazywały one osobę siedzącą.

mistyczne-kalendarza-azte_50a26fa93e1ac-pAztekowie mieli tysiące bóstw, od boga kwiatów po boga wojny. Wierzyli, że od bogów zależy ich powodzenie lub kłopoty. Starali się uszczęśliwiać bogów składając im dary. Aztekowie modlili się do swoich bogów w Wielkiej Świątyni. Często składali ofiary z ludzi (zabijając ku czci bogów). Każdego wieczora ofiarę z człowieka składali bogu Słońcu. Dawali tym wyraz nadziei, że Słońce znów wstanie nazajutrz. Na targowisku na głównym placu miasta, Aztekowie wymieniali towar za towar. Zamiast bilonu, gdy jeden towar był wart więcej od drugiego dopłacali ziarnem kakaowym. Dlaczego więc te wielkie imperia upadły? Zdobywcy hiszpańscy – konkwistadorzy – dotarli do Środkowej i Południowej Ameryki z początkiem szesnastego wieku. Mieli one nad Aztekami i inkami ogromną przewagę militarną w postaci lepszego wyposażenia. Aztekowie i Inkowie zawsze wędrowali pieszo. Hiszpanie mieli konie, mogli więc traktami Inków przenosić się znacznie szybciej. Hiszpanie mieli armaty; Aztekowie i Inkowie jedynie strzały, noże, oszczepy i pałki. Aztekowie i Inkowie nie było odporni na europejskie choroby zawleczone przez Hiszpanów. Wskutek tego tysiące z nich zmarły na grypę, odrę itp. Conquistadores byli pierwszymi Europejczykami, jacy odkrywali Amerykę Południową. Niektórzy z nich założyli własne królestwa. Wiele granic współczesnych państw południowoamerykańskich biegnie po konturach dawnych hiszpańskich królestw.

640-aztekowie1Około pięciuset lat temu znacznymi obszarami Ameryki Środkowej i Południowej władały dwa potężne plemiona – Azteków i Inków. Czcili słońce, i mieli tak dużo złota, że dekorowali nimi nawet ogrody. Niespełna pięćdziesiąt lat później imperia te przestały istnieć. Zostały zniszczone przez zdobywców hiszpańskich, konkwistadorów, którzy przypłynęli w poszukiwaniu legendarnych bogactw. Aztekowie panowali nad wieloma plemionami na obszarze dzisiejszego Meksyku. Ich król nosił tytuł Wielkiego Mówcy. Miał on zastępcę którego zwano Kobietą Wężem. Ci dwaj symbolizowali kobietę i mężczyznę, którzy stworzyli Ziemię. Stolica Azteków nazywała się Tenochtitlan. Zbudowano ją na wyspie pośród jeziora. Jej główny plac otaczały wspaniałe pałace i świątynie. Urząd Kobiety Węża sprawował zawsze mężczyzna. Działo się tak, ponieważ tylko mężczyźni mieli prawo do rządzenia królestwem Azteków. Im kto był możniejszy, tym strojniej miał prawo wyglądać i się ubierać. Osoby niższego stanu miały zakaz naśladowania strojów ludzi uprzywilejowanych. Królestwo Inków rozciągało się wzdłuż zachodniego wybrzeża Ameryki Południowej. Było większe niż imperium Azteków. Król Inków, Sapa Inka, rezydował w stolicy o nazwie Cusco. Ludność królestwa Inków stanowili przeważnie chłopi i rzemieślnicy. Inkowie podróżowali pieszo. Całe imperium przecinała gęsta sieć dróg. Pobudowano chaty, odległe od siebie o dzień marszu, tak by podróżni mieli gdzie spędzić noc.

Zamki średniowieczne w Europie były siedzibami władców i panów feudalnych. Chroniły właściciela i jego poddanych wraz z dobytkiem przed napadami miejscowych łupieżców lub armii obcych najeźdźców. W ósmym wieku krzyżowcy przywieźli ze Środkowego Wschodu pomysły na udoskonalenie zamów europejskich. Większość zamków budowano na stromych wzgórzach lub skałach, dzięki czemu trudno było je atakować. Obrońcy mieli dobry widok na okolicę, by w porę dostrzec intruzów. Wielki zamek trzy tysiące robotników budowało przez około dziesięć lat. Grubość murów dochodziła nawet do pięciu metrów. Wieżyczki – nieodłączny element każdego zamku stanowiły dobre punkty obserwacyjne. Mur wewnętrzny był wyższe od muru zewnętrznego, dzięki czemu załoga muru wewnętrznego mogła ostrzeliwać atakujących mu zewnętrzny. Gdy napastnicy wdarli się do zamku w przejściu wpadali w potrzask. Obrońcy spuszczali bronę, po czym strzelali przez otwory w kracie nad przejściem. Łucznicy zamkowi strzelali przez wąskie szczeliny. Napastnikom zaś trudno było trafić w nie z daleka. Wycięcia w murze, zwane blankami (lub krenelażem) pozwalały obrońcom wychylać się przy strzale. Dodatkową osłonę stanowiły okiennice a blanki chroniły obrońców przed strzałami wroga. Nadwieszone osłony drewniane to hurdycje. Podobnie jak machikuły, miały w podłodzie otwory do rzucania pocisków i lania wrzących cieszy.

krucjata_RyszardaWielu krzyżowców zmarło w drodze krucjat z głodu, chorób lub z rąk Seldżuków. Trzy lata po wyruszeniu Krucjaty Ludowej, Ziemię Świętą odbiła następna armia krzyżowców. Niełatwo jednak było im rządzić, ponieważ miejscową ludność stanowili w przewadze muzułmanie. Oni też z czasem ponownie odzyskali ten kraj – swoją ziemię ojczystą. Wodzem mahometan, który odbił z rąk chrześcijan większą część Ziemi Świętej, był Saladyn. Był to znakomity i surowy wódz, ale wrogów traktował dość łagodnie. Ryszard Lwie Serce (król Anglii Ryszard I) dowodził krucjatą przeciw Saladynowi. I choć tę wojnę przegrał, Saladyn obiecał zezwolić chrześcijanom na odwiedzanie Jerozolimy. Saladyn i Ryszard byli przeciwnikami, jednak darzyli się wzajemnym szacunkiem, zważywszy na swoje umiejętności, które bezwątpienia posiadali. Krzyżowcy przywieźli ze sobą do Europy różne rodzaje żywności i inne nieznane dotąd towary. Niektóre z nich to goździki, migdały, imbir, pieprz i cynamon, figi, daktyle, rodzynki oraz jedwab. Europejczycy zastąpili lustra z polerowanego metalu szklanymi, przejętymi od muzułmanów. Zamki muzułmanów były silnie umocnione; naśladowali je potem budowniczowie zamków europejskich. Muzułmanie okupowali znaczne obszary Hiszpanii od siódmego do piętnastego wieku. Do dziś można tam zwiedzać budowle mauretańskie, takie jak pałac Alhambra w Grenadzie.

saladynKrucjatami zwano wojny krzyżowe między chrześcijanami i Mahometami (muzułmanami). Zaczęły się w roku tysiąc dziewięćdziesiątym szóstym i trwały w ciągu przez dwieście lat. Walczono o panowanie nad Syrią i Palestyną. Jerozolima w Palestynie była świętym miejscem mahometan. Wierzyli, że ich przywódca, Mahomet wstąpił do nieba właśnie z Jerozolimy. Dla chrześcijan Palestyna miała wielkie znaczenie, gdyż żył tam Jezus Chrystus. Nazwali ten kraj ziemią świętą. W tysiąc dziewięćdziesiątym szóstym roku papież, głowa kościoła katolickiego, zwrócił się do chrześcijan by odebrali Turkom Ziemię Świętą. Ogłosił, że za to Bóg odpuści im wszystkie grzechy. Z Europy wyruszyło około pięćdziesięciu tysięcy ludzi. Dołączały do tej krucjaty całe rodziny, w większości biedne. Sądzono, że Palestyna to bogaty kraj, gdzie można dostatnie żyć. Taka forma krucjaty nazywana jest – krucjatą ludową. Zanim zaczęły się krucjaty, muzułmanie rządzili Palestyną od stuleci. Pozwalali chrześcijanom pielgrzymować bez przeszkód. Jednakże w roku tysiąc siedemdziesiątym szóstym zawładnęli Palestyną inni mahometanie – Turcy seldżuccy. Zabili oni wszystkich zastanych tam chrześcijanin. Krucjaty pokazywały obraz potęgi papieskiej i manipulacji przez kościół, który się jej dopuszczał. Starali się oni przeforsować na swoją stronę ogromną rzeszę osób, aby walczyli w imię Boga. Wszystko to służyło do powiększania terenów Krzyżaków i zagrabianiu coraz to większych bogactw.

f207873Wikingowie pochodzili z dalekiej północy Europy. Przed 1200 lat, od ósmego do dziewiątego wieku penetrowali świat w poszukiwaniu bogactw. W pirackich wyprawach morskich wikingowie napadali i grabili miasta i wsie. Inni nastawieni pokojowo, uprawiali w obcych miastach handel. Wikingowie starali się zawsze chwytać swoje ofiary znienacka, by nie tracić energii na uporczywe walki. Brali jeńców i zabijali każdego, kto stawiał im opór. Ważnych jeńców trzymali dla okupu, biednych zabierali do kraju jako niewolników. Łodzie wikingów długie, płaskodenne mogły wpływać na płytkie wody. Ułatwiało to im niespodziewane walki. Wikingowie wybierali się na wypady zazwyczaj latem, przy pogodzie sprzyjającej żegludze. Często napadali na klasztory i kościoły, ponieważ przechowywano tam cenne przedmioty ze srebra i złota. Powróciwszy do domów wikingowie urządzali huczne uczty trwające wiele dni. Poeci, zwani bardami snuli długie, fascynujące opowieści o słynnych bitwach i przygodach. Wikingowie handlowali głównie z mieszkańcami miejscowości, do których mogli dopłynąć łodziami. Założyli ośrodki handlowe w całej europie np. w Dublinie, w Irlandii czy w Kijowie, na Ukrainie. Wielu wikingów osiedliło się w ośrodkach handlowych. Wikingowie byli tak doskonałymi żeglarzami, że dopłynęli aż do Ameryki. Pokonali w obie strony ponad jedenaście tysięcy kilometrów. Dokonali tego 400 lat wcześniej niż dotarł tam jakikolwiek europejczyk.

rzymPrzed dwoma tysiącami lat Rzym był najważniejszym miastem Europy. Stanowił centrum potężnego imperium, władającego znaczną częścią Europy i innych krajów śródziemnomorskich. Łaźnie rzymskie (termy) były wyposażone w sale gimnastyczne, rozrywkowe, biblioteki. Było tam kilka basenów o różniej temperaturze. Kąpiący się przechodzili z jednego basenu do drugiego; czuli się potem zdrowi i odświeżeni. Mężczyźni odwiedzali łaźnie o innych porach dnia niż kobiety. Przed kąpielą Rzymianie smarowali się oliwą, którą potem zeskrobywali skrobaczką zwaną ‘strigilis’. Zastępowało to mydło. Zasada działania term była banalna. Duży piec podgrzewał zbiornik z wodą. Wodę pompowano do gorącego basenu, ciepłego basenu i łaźni parowej. Piec obsługiwał palacz-niewolnik. Niewolnik pracował także wewnątrz term jako wyrywacz włosów. Wówczas modne było ciało gładkie, pozbawione owłosienia. Rzymianie lubili oglądać walki, zwane igrzyskami. Przegrywający bywał często w czasie walki zabijany. Jeśli nie – tłum głosował, czy ma zostać uśmiercony czy ułaskawiony. Dzielny, choć pokonany, mógł liczyć na prawo do życia. Walczącymi byli przestępcy lub jeńcy wojenni. Czasem zmuszano ich do walk z dzikimi zwierzętami, zawodowymi gladiatorami lub między sobą. Dla złodziejów była to odpowiednia kara – rozrywka dla ludu i śmierć na polu bitwy.